İşyerlerinde çalışanların sağlığını ve güvenliğini tehdit edebilecek tehlikelerin önceden belirlenmesi, bu tehlikelerden kaynaklanabilecek risklerin değerlendirilmesi ve gerekli önlemlerin alınması iş sağlığı ve güvenliğinin temel unsurlarından biridir. Risk analizi, işyerindeki mevcut ve potansiyel tehlikelerin sistematik şekilde incelenerek çalışanların maruz kalabileceği risklerin belirlenmesini ve kontrol altına alınmasını sağlar.
Organize Medikal OSGB olarak işyerlerinin faaliyet alanı, çalışma koşulları, kullanılan makine ve ekipmanlar, kimyasal maddeler, çalışma ortamı ve çalışanların maruz kalabileceği tehlikeleri değerlendirerek iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uygun risk analizi ve risk değerlendirmesi çalışmaları gerçekleştiriyoruz.
Risk analizi; işyerinde bulunan tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin neden olabileceği risklerin değerlendirilmesi ve risklerin kabul edilebilir seviyelere indirilmesi için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi sürecidir.
İşyerinde bulunan bir makinenin hareketli parçaları, elektrik tesisatı, yüksekte çalışma, kimyasal maddeler, yangın ve patlama ihtimali, ergonomik çalışma koşulları veya çalışanların maruz kaldığı fiziksel etkenler birer tehlike kaynağı oluşturabilir.
Risk analizi çalışmasında yalnızca mevcut durum değerlendirilmez. İşyerinde gerçekleştirilen faaliyetler, kullanılan ekipmanlar, çalışma yöntemleri ve çalışanların özellikleri de dikkate alınarak ortaya çıkabilecek farklı risk senaryoları değerlendirilir.
İşyerlerinde risk analizi yapılmasının temel amacı, iş kazaları ve meslek hastalıklarına neden olabilecek tehlikeleri meydana gelmeden önce belirlemek ve gerekli önlemleri almaktır.
Düzenli ve kapsamlı bir risk analizi sayesinde;
Risk analizi yalnızca yasal bir yükümlülük olarak görülmemeli, işyerindeki tehlikelerin kontrol altında tutulmasını sağlayan sürekli bir iş sağlığı ve güvenliği yönetim aracı olarak değerlendirilmelidir.
Profesyonel bir risk analizi çalışması, işyerinin gerçek çalışma koşullarının incelenmesiyle başlar. Masa başında yalnızca dokümanlar üzerinden yapılan değerlendirmeler yerine, mümkün olduğunca işyerinin sahadaki faaliyetlerinin gözlemlenmesi önemlidir.
Risk analizi sürecinde genel olarak aşağıdaki aşamalar uygulanır:
İşyerinin faaliyet alanı, çalışma bölümleri, kullanılan makineler, ekipmanlar, kimyasallar ve çalışma yöntemleri incelenir.
Çalışanların sağlığını ve güvenliğini olumsuz etkileyebilecek fiziksel, kimyasal, biyolojik, mekanik, elektriksel, ergonomik ve psikososyal tehlikeler belirlenir.
Belirlenen tehlikelerin gerçekleşme ihtimali ve meydana gelebilecek sonuçların şiddeti değerlendirilerek risklerin öncelik sırası belirlenir.
İşyerinde hâlihazırda bulunan mühendislik kontrolleri, teknik önlemler, idari düzenlemeler, eğitimler ve kişisel koruyucu donanımlar değerlendirilir.
Tespit edilen risklerin ortadan kaldırılması veya kabul edilebilir seviyeye indirilmesi için alınması gereken teknik ve idari önlemler belirlenir.
Alınması gereken önlemler için sorumlular ve termin süreleri belirlenerek gerçekleştirilen iyileştirmelerin takibi yapılır.
İşyerinin faaliyet alanına ve risklerin özelliklerine göre farklı risk değerlendirme yöntemleri kullanılabilir.
Yaygın olarak kullanılan yöntemlerden bazıları;
şeklindedir.
Özellikle farklı tehlike kaynaklarının bulunduğu işyerlerinde kullanılacak risk değerlendirmesi yönteminin işyerinin faaliyetlerine uygun olarak belirlenmesi önemlidir.
Fine-Kinney yöntemi, işyerlerinde risklerin olasılık, frekans ve şiddet değerleri üzerinden değerlendirilmesine olanak sağlayan yöntemlerden biridir.
Bu yöntemde genel olarak;
Risk Puanı = Olasılık × Frekans × Şiddet
formülü kullanılarak risk puanı hesaplanır.
Elde edilen risk puanına göre risklerin önceliklendirilmesi ve hangi risklere öncelikli olarak müdahale edilmesi gerektiğinin belirlenmesi sağlanabilir.
Fine-Kinney yöntemi özellikle çok sayıda tehlikenin bulunduğu işyerlerinde risklerin sistematik olarak değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi açısından kullanılabilir.
Risk analizi sırasında işyerinin faaliyetlerine bağlı olarak çok sayıda tehlike kaynağı değerlendirilebilir.
Gürültü, titreşim, aydınlatma, termal konfor, radyasyon ve benzeri fiziksel etkenler değerlendirilir.
Makinelerin hareketli parçaları, sıkışma, ezilme, kesilme, kopma, düşen cisimler ve makine kaynaklı diğer riskler incelenir.
Elektrik çarpması, kısa devre, kaçak akım, elektrik panoları, topraklama ve elektrik tesisatından kaynaklanabilecek yangın riskleri değerlendirilir.
İşyerinde kullanılan kimyasal maddelerin çalışanların sağlığı ve güvenliği üzerindeki etkileri değerlendirilir. Kimyasal maddelerin depolanması, kullanılması ve maruziyet ihtimalleri incelenir.
Uygunsuz çalışma pozisyonları, tekrarlayan hareketler, ağır kaldırma, uzun süre ayakta çalışma, uygunsuz çalışma yüksekliği ve benzeri ergonomik riskler değerlendirilir.
İş yoğunluğu, çalışma süreleri, vardiyalı çalışma, iş baskısı, iletişim problemleri ve çalışma ortamından kaynaklanabilecek psikososyal riskler değerlendirilir.
Yanıcı maddeler, elektrik kaynaklı yangınlar, sıcak çalışmalar, patlayıcı ortamlar ve yangın güvenliği açısından risk oluşturabilecek diğer unsurlar değerlendirilir.
Risk analizi ve risk değerlendirmesi birbiriyle yakından ilişkili kavramlardır ancak tamamen aynı anlamda kullanılmamalıdır.
Risk analizi, belirlenen tehlikelerden kaynaklanan risklerin değerlendirilmesi ve risk seviyelerinin ortaya konulmasına odaklanır.
Risk değerlendirmesi ise tehlikelerin ve risklerin belirlenmesinin yanında, risklerin kontrol altına alınması için gerekli önlemlerin belirlenmesini ve sürecin takip edilmesini de kapsayan daha geniş bir süreçtir.
Bu nedenle işyerinde yalnızca risk puanlarının hesaplanması yeterli değildir. Tespit edilen risklere yönelik uygulanabilir kontrol tedbirlerinin de belirlenmesi gerekir.
Risk değerlendirmesinin belirli durumlarda yeniden değerlendirilmesi gerekir. İşyerinde önemli değişikliklerin meydana gelmesi, yeni makine veya ekipmanların kullanılması, çalışma yöntemlerinin değişmesi, iş kazası veya ramak kala olayların meydana gelmesi gibi durumlarda mevcut risklerin yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.
Ayrıca mevzuatta belirtilen yenileme süreleri ve işyerinin tehlike sınıfı dikkate alınarak risk değerlendirmesinin güncelliği düzenli olarak kontrol edilmelidir.
İşyerindeki risklerin doğru şekilde belirlenmesi, çalışanların güvenliği ve alınacak önlemlerin etkinliği açısından büyük önem taşır. Hazırlanan risk değerlendirmesinin işyerinin gerçek çalışma koşullarını yansıtması ve uygulanabilir önlemler içermesi gerekir.
Organize Medikal OSGB olarak işyerlerinin faaliyet alanlarını ve çalışma koşullarını değerlendirerek; fiziksel, kimyasal, biyolojik, mekanik, elektriksel, ergonomik, psikososyal ve yangın gibi farklı risk kaynaklarının belirlenmesine yönelik profesyonel risk analizi ve risk değerlendirmesi hizmetleri sunuyoruz.
Çalışma ortamının incelenmesi, tehlikelerin belirlenmesi, risklerin değerlendirilmesi ve gerekli önleyici faaliyetlerin planlanması aşamalarında işverenlere ve çalışanlara destek sağlıyoruz.
İş Güvenliği Uzmanlığı, İşyeri Hekimliği, Risk Analizi, Acil Durum Planı ve tüm İSG hizmetlerinde yanınızdayız.