Diğer Sağlık Personeli (DSP) Nedir? Görevleri, Yetkileri ve Sorumlulukları

İş sağlığı ve güvenliği çalışmalarında çalışanların yalnızca iş kazalarından korunması değil, aynı zamanda sağlıklarının düzenli olarak takip edilmesi de büyük önem taşır. Bu kapsamda işyeri hekimi ile birlikte çalışan Diğer Sağlık Personeli (DSP), işyerlerinde yürütülen sağlık gözetimi ve iş sağlığı ve güvenliği faaliyetlerinin önemli unsurlarından biridir.

DSP; çalışanların sağlık durumlarının izlenmesi, sağlık kayıtlarının tutulması, ilk yardım organizasyonunun desteklenmesi, çalışanların sağlık eğitimlerine katkı sağlanması ve işyerindeki hijyen koşullarının takip edilmesi gibi birçok konuda görev üstlenir.

Peki Diğer Sağlık Personeli tam olarak nedir? Kimler DSP olarak görev yapabilir? DSP'nin görevleri, yetkileri ve sorumlulukları nelerdir?

Diğer Sağlık Personeli (DSP) Nedir?

Diğer Sağlık Personeli; iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde görev yapmak üzere Bakanlık tarafından belgelendirilmiş sağlık personelidir.

Mevzuatta DSP; hemşire, sağlık memuru, acil tıp teknisyeni ve çevre sağlığı teknisyeni diplomasına sahip olup Bakanlık tarafından belgelendirilmiş kişiler ile işyeri hemşireliği belgesine sahip kişiler olarak tanımlanmaktadır.

DSP, işyerinde görevlerini esas olarak işyeri hekimi ile birlikte yürütür. Bu nedenle DSP, işyeri hekiminin yerine geçen bir sağlık çalışanı değildir. İşyeri hekimi tarafından yürütülen sağlık gözetimi ve iş sağlığı ve güvenliği faaliyetlerinin etkin şekilde uygulanmasına destek olur.

Diğer Sağlık Personelinin görev, yetki ve sorumlulukları temel olarak İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik kapsamında düzenlenmiştir. Yönetmelik 20 Temmuz 2013 tarihli ve 28713 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki işyerlerini ilgilendirmektedir.

DSP'nin İşyerindeki Rolü Nedir?

DSP'nin temel amacı, işyerinde çalışanların sağlık gözetimine yönelik çalışmaların düzenli ve sistemli şekilde yürütülmesine yardımcı olmaktır.

İşyerindeki sağlık hizmetlerinin yalnızca çalışan hastalandığında veya bir iş kazası meydana geldiğinde devreye girmesi yeterli değildir. Çalışanların sağlık ve çalışma öykülerinin takip edilmesi, özel politika gerektiren çalışanların izlenmesi, ilk yardım organizasyonunun desteklenmesi ve sağlık eğitimlerinin yürütülmesi de koruyucu sağlık yaklaşımının önemli parçalarıdır.

Bu noktada DSP, işyeri hekimi ile çalışanlar arasında sağlık hizmetlerinin uygulanması açısından önemli bir destek görevi üstlenir.

Diğer Sağlık Personelinin Görevleri Nelerdir?

İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik'in 16. maddesinde DSP'nin görevleri düzenlenmiştir. Buna göre DSP'nin başlıca görevleri şunlardır:

1. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerine Katılmak

DSP; iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin planlanması, değerlendirilmesi, izlenmesi ve yönlendirilmesi çalışmalarında işyeri hekimi ile birlikte çalışır.

Bu kapsamda gerekli verilerin toplanmasına ve kayıtların tutulmasına katkı sağlar.

2. Çalışanların Sağlık ve Çalışma Öykülerini Takip Etmek

Çalışanların sağlık ve çalışma öykülerinin işe giriş ve periyodik muayene formlarına işlenmesinde görev alır.

Ayrıca işyeri hekimi tarafından gerçekleştirilen sağlık muayeneleri sırasında hekime yardımcı olur.

Burada DSP'nin görevi, hekimin tıbbi değerlendirmesinin yerine geçmek değil, sağlık gözetimi sürecinin düzenli şekilde yürütülmesine destek olmaktır.

3. Özel Politika Gerektiren Grupları Takip Etmek

İşyerlerinde bazı çalışanların sağlık ve güvenlik açısından özel olarak değerlendirilmesi gerekebilir.

DSP; özel politika gerektiren grupların takip edilmesinde ve gerekli sağlık muayenelerinin yaptırılmasının sağlanmasında görev alır.

Bu kapsamda işyerindeki özel durumların işyeri hekimi ile paylaşılması ve gerekli takiplerin yapılması önemlidir.

4. İlk Yardım Hizmetlerinin Organizasyonuna Destek Olmak

İlk yardım hizmetlerinin organizasyonu ve yürütülmesinde işyeri hekimi ile birlikte çalışmak DSP'nin önemli görevlerinden biridir.

İşyerindeki ilk yardım ekiplerinin ve ilk yardım uygulamalarının organizasyonu, acil durumlarda sağlık hizmetlerine hızlı erişimin sağlanması açısından önem taşır.

5. Çalışanların Sağlık Eğitimlerinde Görev Almak

DSP, çalışanların sağlık eğitimlerinde de görev alabilir.

Çalışanların sağlık konusunda bilinçlendirilmesi; kişisel hijyen, sağlığın korunması, ilk yardım, çalışma ortamındaki sağlık riskleri ve benzeri konularda farkındalık oluşturulmasına katkı sağlar.

6. İşyeri Hijyen Koşullarını İzlemek

İşyeri bina ve eklentilerinin genel hijyen şartlarının sürekli izlenmesi ve denetlenmesinde işyeri hekimiyle birlikte çalışır.

Tuvaletler, duşlar, soyunma alanları, yemekhane ve benzeri ortak kullanım alanlarının hijyen koşulları çalışan sağlığı açısından önemlidir.

7. Çalışan Temsilcisi ve Destek Elemanlarıyla İş Birliği Yapmak

DSP, işyerinde görevli çalışan temsilcisi ve destek elemanlarının çalışmalarına destek sağlar ve bu kişilerle iş birliği yapar.

Böylece çalışanlardan gelen sağlık ve güvenlikle ilgili gözlem ve bildirimlerin iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarına yansıtılmasına katkıda bulunur.

DSP'nin Yetkileri Nelerdir?

DSP'nin yetkileri, görevlerini yerine getirebilmesini sağlayacak şekilde düzenlenmiştir.

Yönetmeliğin 17. maddesine göre DSP, görevi gereği işyerinin bütün bölümlerinde iş sağlığı ve güvenliği konusunda inceleme ve araştırma yapabilir. Ayrıca gerekli bilgi ve belgelere ulaşabilir ve çalışanlarla görüşebilir.

DSP ayrıca görevinin gerektirdiği konularda, işveren ve işyeri hekiminin bilgisi dahilinde ilgili kurum ve kuruluşlarla, işyerinin iç düzenlemelerine uygun olarak iş birliği yapabilir.

Burada önemli bir noktanın altını çizmek gerekir: DSP'nin yetkileri, işyeri hekiminin yetkileriyle aynı değildir. DSP'nin mevzuatta tanımlanan yetkileri arasında kendi başına işin durdurulmasına karar verme yetkisi bulunmamaktadır.

Bu nedenle DSP'nin tespit ettiği sağlık ve güvenlikle ilgili hususların işyeri hekimine aktarılması büyük önem taşır.

DSP'nin Sorumlulukları Nelerdir?

DSP'nin yalnızca görevleri değil, bu görevleri yerine getirirken uyması gereken yükümlülükleri de bulunmaktadır.

DSP, görevlerini yerine getirirken işin normal akışını mümkün olduğunca aksatmamak ve verimli bir çalışma ortamının oluşmasına katkı sağlamakla yükümlüdür.

Bunun yanında işverenin ve işyerinin meslek sırları ile ekonomik ve ticari durumları hakkındaki bilgileri ve çalışanların kişisel sağlık dosyalarındaki bilgileri gizli tutmak zorundadır.

DSP ayrıca iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesindeki ihmallerinden dolayı hizmet sunduğu işverene karşı sorumludur.

Bunun yanında görev yaptığı işyerinde iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tespit ve tavsiyelerini işyeri hekimine iletmekle yükümlüdür.

DSP ile İşyeri Hekimi Arasındaki İş Birliği

DSP'nin işyerindeki etkinliği, işyeri hekimi ile kurduğu koordinasyonla doğrudan ilişkilidir.

İşyeri hekimi çalışanların sağlık gözetimi, risk değerlendirmesi, çalışma ortamının sağlık açısından değerlendirilmesi ve koruyucu sağlık uygulamaları gibi konularda görev yaparken DSP bu çalışmaların uygulanması, takip edilmesi ve kayıt altına alınması süreçlerine destek verir.

Bu nedenle DSP ve işyeri hekimi arasında düzenli bilgi paylaşımı bulunması gerekir.

Örneğin DSP tarafından bir çalışanın sağlık durumu, çalışma koşulları veya işyerindeki hijyen koşullarıyla ilgili önemli bir durum fark edildiğinde bu tespit işyeri hekimine aktarılmalıdır.

DSP Her İşyerinde Zorunlu mudur?

DSP görevlendirmesi konusunda işyerinin tehlike sınıfı, çalışan sayısı ve işyeri hekiminin çalışma şekli gibi unsurlar dikkate alınmalıdır.

Mevzuatta, tam süreli işyeri hekimi görevlendirilen işyerlerinde ayrıca DSP görevlendirilmesinin zorunlu olmadığı belirtilmektedir. Diğer durumlarda DSP görevlendirilmesine ilişkin şartlar ilgili mevzuat hükümlerine göre değerlendirilmelidir.

Bu nedenle yalnızca çalışan sayısına bakılarak DSP zorunluluğu hakkında değerlendirme yapılması yerine, işyerinin güncel mevzuat kapsamındaki durumu birlikte ele alınmalıdır.

DSP'nin İş Sağlığı ve Güvenliğine Katkısı

İş sağlığı ve güvenliği çalışmalarında başarılı sonuç elde edebilmek için farklı disiplinlerin birlikte çalışması gerekir.

İş güvenliği uzmanı iş güvenliği açısından risklerin belirlenmesi ve önlenmesine yönelik çalışmalara katkı sağlarken, işyeri hekimi çalışanların sağlık gözetimi ve çalışma ortamının sağlık yönünden değerlendirilmesinde görev alır. DSP ise özellikle sağlık gözetimi süreçlerinin uygulanması, kayıtların tutulması, ilk yardım organizasyonu, sağlık eğitimleri ve hijyen takibi gibi alanlarda önemli bir destek sağlar.

Bu iş birliği sayesinde çalışanların yalnızca kaza meydana geldikten sonra değil, riskler ortaya çıkmadan önce korunmasına yönelik daha etkin bir çalışma sistemi oluşturulabilir.

Sonuç

Diğer Sağlık Personeli (DSP), işyerlerinde çalışanların sağlık gözetiminin ve iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin etkin şekilde yürütülmesine katkı sağlayan önemli bir İSG profesyonelidir.

DSP'nin görevleri arasında sağlık kayıtlarının tutulmasına katkı sağlamak, işyeri hekimine muayeneler sırasında yardımcı olmak, özel politika gerektiren grupları takip etmek, ilk yardım organizasyonuna destek olmak, çalışanların sağlık eğitimlerinde görev almak ve işyeri hijyen koşullarının izlenmesine katkı sağlamak bulunmaktadır.

DSP'nin yetki ve sorumluluklarının doğru anlaşılması, işyeri hekimi ve diğer İSG profesyonelleriyle görev ve sorumlulukların doğru şekilde paylaşılması açısından önemlidir.

Unutulmamalıdır ki etkili bir iş sağlığı ve güvenliği sistemi; işveren, işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı, DSP, çalışan temsilcileri ve çalışanların koordineli çalışmasıyla güçlenir.

İşyerlerinde sağlık ve güvenlik kültürünün geliştirilmesi, çalışanların korunması ve iş kazaları ile meslek hastalıklarının önlenmesi açısından DSP'nin bu sistem içerisindeki rolü göz ardı edilmemelidir.

Diğer Sağlık Personeli ( DSP ) Çalıştırma Sürelerini Hesapla