Diğer Sağlık Personeli Kimdir? DSP Olma Şartları Nelerdir?

İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin önemli unsurlarından biri çalışanların sağlık gözetiminin düzenli ve etkin şekilde yürütülmesidir. Bu süreçte işyeri hekimiyle birlikte görev yapan Diğer Sağlık Personeli (DSP), çalışan sağlığının korunması ve sağlık hizmetlerinin işyerinde etkin şekilde uygulanmasına katkı sağlayan önemli bir İSG profesyonelidir.

Peki Diğer Sağlık Personeli kimdir? Kimler DSP olabilir? DSP olma şartları nelerdir? DSP belgesi nasıl alınır? Bu yazımızda DSP olmak isteyen sağlık personelinin bilmesi gereken temel şartları ve belgelendirme sürecini ele alıyoruz.

Diğer Sağlık Personeli (DSP) Kimdir?

Diğer Sağlık Personeli; iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde görevlendirilmek üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından belgelendirilmiş sağlık personelidir.

Mevzuata göre DSP; hemşire, sağlık memuru, acil tıp teknisyeni ve çevre sağlığı teknisyeni diplomasına sahip olup Bakanlıkça belgelendirilmiş kişiler ile Bakanlık tarafından verilen işyeri hemşireliği belgesine sahip kişileri ifade eder.

DSP, işyerinde tek başına çalışan bir sağlık personeli olarak değil, esas olarak işyeri hekimi ile birlikte iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesine katkı sağlayan profesyonel olarak görev yapar.

DSP'nin görevleri arasında çalışanların sağlık ve çalışma öykülerinin kayıt altına alınması, işyeri hekiminin sağlık muayeneleri sırasında desteklenmesi, özel politika gerektiren çalışanların takip edilmesi, ilk yardım hizmetlerinin organizasyonuna katkı sağlanması ve işyeri hijyen koşullarının izlenmesi gibi çalışmalar bulunmaktadır.

Kimler Diğer Sağlık Personeli Olabilir?

DSP olabilmek için öncelikle mevzuatta belirtilen sağlık mesleklerinden birine sahip olmak gerekir.

Yönetmeliğin ilgili hükümlerine göre DSP kapsamında değerlendirilen kişiler şunlardır:

• Hemşireler
• Sağlık memurları
• Acil tıp teknisyenleri
• Çevre sağlığı teknisyenleri
• Bakanlık tarafından verilen işyeri hemşireliği belgesine sahip kişiler

Ancak yalnızca bu mesleklerden birine sahip olmak, kişinin otomatik olarak DSP olarak çalışabileceği anlamına gelmez. İşyerinde DSP olarak görevlendirilebilmek için Yönetmeliğe uygun geçerli DSP belgesine sahip olunması gerekir.

DSP Olma Şartları Nelerdir?

DSP olmak isteyen adayların öncelikle mevzuatta belirtilen sağlık mesleklerinden birine ilişkin diploma veya gerekli mesleki yeterliliğe sahip olması gerekir.

Bunun ardından DSP belgesine sahip olabilmek için izlenebilecek temel yollar bulunmaktadır.

1. DSP Eğitim Programını Tamamlamak ve Sınavda Başarılı Olmak

DSP olmanın en yaygın yollarından biri, Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş eğitim kurumlarında Diğer Sağlık Personeli Temel Eğitim Programına katılmak ve eğitim sonrasında yapılan sınavda başarılı olmaktır.

Yönetmeliğin 15. maddesine göre, DSP tanımında belirtilen unvana sahip kişilerden DSP eğitim programını tamamlayan ve eğitim sonunda Bakanlıkça yapılacak veya yaptırılacak DSP sınavında başarılı olanlara DSP belgesi verilebilir.

DSP temel eğitim programının süresi 90 saatten az olamaz. Yönetmelikte eğitim programının uzaktan ve yüz yüze eğitim şeklinde uygulanacağı ve teorik eğitimin en fazla yarısının uzaktan eğitim olarak verilebileceği düzenlenmiştir.

2. İş Sağlığı veya İş Sağlığı ve Güvenliği Alanında Lisansüstü Eğitim

Mevzuat, DSP tanımında belirtilen unvanlara sahip kişiler açısından iş sağlığı veya iş sağlığı ve güvenliği programlarında lisansüstü eğitimini tamamlayanlara da DSP belgesi verilmesine imkân tanımaktadır.

Bu durumda adayın ilgili mevzuatta belirtilen şartları taşıması ve belgelendirme işlemlerini tamamlaması gerekir.

3. Bakanlık ve Bağlı Birimlerinde Belirli Süre Çalışmış Olmak

DSP tanımında belirtilen unvanlara sahip kişilerden Genel Müdürlük ve bağlı birimlerinde beş yıl fiilen çalışmış olanlara da talepleri halinde DSP belgesi verilebilmektedir.

Bu kişiler için mevzuatta belirtilen şartların sağlanması ve belgelendirme sürecinin tamamlanması gerekir.

DSP Belgesi Nasıl Alınır?

DSP belgesi almak isteyen adaylar için süreç, kişinin hangi yoldan belge almaya hak kazandığına göre değişebilir.

Eğitim ve sınav yolunu izleyecek adaylar açısından genel süreç şu şekilde özetlenebilir:

Mesleki yeterlilik → DSP temel eğitimi → Eğitim programının tamamlanması → DSP sınavı → Başarı → Belgelendirme

Eğitim programına başvuracak adaylardan, eğitim programına uygun alanda eğitim aldığını gösteren diploma veya geçici mezuniyet belgesi ile kimlik bilgilerini gösteren belgeler istenmektedir. Adayın eğitim programına başlamadan önce ilgili eğitim alanından mezun olması gerekir.

DSP belgesi almaya hak kazanan adayların belgeleri, gerekli süreçlerin tamamlanmasının ardından Genel Müdürlük tarafından elektronik olarak düzenlenmektedir.

DSP Sınavında Başarı Şartı Nedir?

DSP eğitim programını tamamlayan adayların sınavları Bakanlık tarafından yapılabilir veya yaptırılabilir.

Yönetmeliğe göre DSP sınavında 100 üzerinden en az 60 puan alan adaylar başarılı kabul edilmektedir.

Dolayısıyla eğitim programını tamamlamak tek başına DSP belgesi sahibi olmak için yeterli değildir. Eğitim ve sınav şartı bulunan adayların sınavda da başarılı olması gerekir.

2026 Yılında DSP Sınavları

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yayımlanan duyuruya göre 2026 yılında iş güvenliği uzmanlığı, işyeri hekimliği ve diğer sağlık personeli sınavlarının Mayıs ve Aralık aylarında olmak üzere iki kez yapılması planlanmıştır.

Bakanlığın 23 Haziran 2026 tarihli duyurusunda ise 13 Aralık 2026 tarihinde yapılacak 2026-2 sınavı için ilk defa eğitim alarak DSP sınavına girecek adayların temel eğitim programlarının en geç 6 Ekim 2026 tarihinde başlaması ve programın en geç 21 Ekim 2026 saat 23.59'da tamamlanması gerektiği belirtilmiştir.

Ayrıca eğitimini başarıyla tamamlayan ve devamsızlık sınırını aşmayan adayların bilgilerinin İSG-KATİP üzerinden alınarak Gazi Üniversitesi'ne bildirileceği; bu adayların İSG-KATİP üzerinden ayrıca sınav başvurusu yapmasına gerek olmadığı belirtilmiştir.

Bu nedenle DSP olmak isteyen adayların sınav dönemlerinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yayımlanan güncel duyuruları takip etmeleri önemlidir.

DSP Eğitimi Kaç Saat?

Diğer Sağlık Personeli temel eğitim programı en az 90 saat olarak uygulanır.

Mevzuatta bu eğitimin uzaktan ve yüz yüze eğitim şeklinde gerçekleştirileceği, teorik eğitimin en fazla yarısının uzaktan eğitim olarak verilebileceği belirtilmektedir.

Bakanlığın yayımladığı DSP Temel Eğitim Programında da toplam eğitim süresi 90 saat olarak belirtilmiştir. Programın temel amacı, sağlık personelinin işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütürken ihtiyaç duyacağı bilgi ve becerileri kazandırmaktır.

DSP Belgesi İçin Sınava Girmek Zorunlu mu?

Bu sorunun cevabı adayın belge alma yöntemine göre değişebilir.

DSP eğitim programını tamamlayarak belge almak isteyen adayların eğitim sonrasında sınava girerek başarılı olmaları gerekir.

Bununla birlikte mevzuat, belirli nitelikleri taşıyan bazı adaylara eğitim almadan doğrudan sınava girme imkânı tanımaktadır. Örneğin DSP tanımında belirtilen unvanlara sahip olup iş sağlığı veya iş sağlığı ve güvenliği alanında lisansüstü eğitimini tamamlayanlar veya Genel Müdürlük ve bağlı birimlerinde beş yıl fiilen çalışanlar için Yönetmelikte farklı belgelendirme hükümleri bulunmaktadır.

Bu nedenle adayın eğitim ve sınav şartlarını kendi mezuniyet ve çalışma geçmişine göre değerlendirmesi gerekir.

DSP Belgesinin Geçerliliği Ne Kadar?

DSP belgesi sahibi olan kişilerin belgelerini aldıktan sonra da mesleki gelişimlerini sürdürmeleri gerekir.

Yönetmelikte işyeri hekimliği ve diğer sağlık personeli belgesi sahiplerinin, belgelerini aldıkları tarihten itibaren beş yıllık aralıklarla yenileme eğitimlerine katılmaları zorunlu tutulmuştur.

DSP belgesi sahipleri için yenileme eğitiminin süresi 18 saatten az olamaz ve yenileme eğitimleri yüz yüze eğitim şeklinde uygulanır.

Bu nedenle DSP olmak yalnızca temel eğitimi tamamlayıp belge almakla sınırlı değildir. Belgenin devamlılığı açısından yenileme eğitimlerinin de takip edilmesi gerekir.

DSP ile İşyeri Hemşiresi Aynı Şey midir?

“DSP” ve “işyeri hemşiresi” ifadeleri uygulamada zaman zaman birbirinin yerine kullanılmaktadır. Ancak mevzuat açısından DSP daha geniş bir tanımdır.

Diğer sağlık personeli tanımı içerisinde hemşire, sağlık memuru, acil tıp teknisyeni ve çevre sağlığı teknisyeni gibi meslek grupları yer almaktadır. Ayrıca Bakanlık tarafından verilen işyeri hemşireliği belgesine sahip kişiler de DSP kapsamında değerlendirilmektedir.

Bu nedenle her DSP yalnızca hemşire değildir. DSP, mevzuatta belirtilen sağlık mesleklerini ve gerekli Bakanlık belgelendirmesini kapsayan bir üst tanım olarak değerlendirilmelidir.

DSP'nin İşyerindeki Önemi

DSP'nin işyerindeki temel rolü çalışanların sağlık gözetimine ilişkin süreçlerin etkin şekilde yürütülmesine destek olmaktır.

İşyeri hekimi ile birlikte çalışan DSP;

• Çalışanların sağlık ve çalışma öykülerinin kayıt altına alınmasına,
• Sağlık muayeneleri sırasında işyeri hekimine yardımcı olunmasına,
• Özel politika gerektiren çalışanların takip edilmesine,
• İlk yardım hizmetlerinin organizasyonuna,
• Çalışanların sağlık eğitimlerine,
• İşyeri hijyen koşullarının takip edilmesine,
• Sağlık ve İSG ile ilgili gerekli kayıtların tutulmasına

katkı sağlar.

Bu çalışmalar, işyerlerinde yalnızca iş kazalarının önlenmesine değil, aynı zamanda çalışanların genel sağlık durumlarının korunmasına yönelik koruyucu sağlık yaklaşımının geliştirilmesine katkıda bulunur.

DSP Olmak İsteyenlerin Dikkat Etmesi Gerekenler

DSP olmak isteyen sağlık personelinin öncelikle mezuniyetinin DSP kapsamında kabul edilen mesleklerden biri olup olmadığını kontrol etmesi gerekir.

Ardından kişinin hangi belge alma yoluna uygun olduğu belirlenmelidir. Eğitim ve sınav yolunu tercih edecek adayların Bakanlıkça yetkilendirilmiş eğitim kurumlarını tercih etmeleri ve eğitim sürecindeki devam şartlarına dikkat etmeleri önemlidir.

Özellikle sınav dönemlerinde eğitim başlangıç ve bitiş tarihleri, başvuru işlemleri ve İSG-KATİP üzerindeki kayıtların dikkatle takip edilmesi gerekir. Bakanlık, 2026 yılı DSP sınav duyurularında adayların mezuniyet bilgilerinin İSG-KATİP üzerinden kontrol edilmesini ve eksik bilgilerin düzeltilmesini özellikle belirtmektedir.

Sonuç

Diğer Sağlık Personeli (DSP), iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde işyeri hekimiyle birlikte çalışan ve çalışanların sağlık gözetimi süreçlerine katkı sağlayan sağlık profesyonelidir.

DSP olabilmek için öncelikle mevzuatta belirtilen sağlık mesleklerinden birine sahip olmak ve gerekli şartları karşılamak gerekir. En yaygın yöntem, Bakanlıkça yetkilendirilmiş eğitim kurumlarında 90 saatlik DSP temel eğitimini tamamlamak ve ardından yapılan sınavda en az 60 puan alarak başarılı olmaktır. Bunun yanında mevzuatta belirli niteliklere sahip kişiler için farklı belgelendirme yolları da bulunmaktadır.

DSP belgesinin alınmasından sonra da mesleki gelişimin sürdürülmesi ve beş yıllık dönemlerde yenileme eğitimlerinin takip edilmesi gerekir.

Sonuç olarak DSP; işyerlerinde çalışan sağlığının korunması, sağlık gözetiminin desteklenmesi ve iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin daha etkin yürütülmesi açısından önemli bir role sahiptir. Doğru eğitim, geçerli belge ve mevzuata uygun çalışma sistemi ile DSP'ler, işyerlerinde sağlıklı ve güvenli çalışma kültürünün geliştirilmesine önemli katkılar sağlayabilir.